--> - نداشته باشد كاملا موجب تشتّت خيال وبهم‌خوردگى أعمال وأفعال خارجيّهء أو فرآهم خواهد شد بنابراين بيان ناچار بايستى بنى نوع انسان براي انتظامات أمور دنيويّهء خود ولو طبيعي وخالى از جميع شرايع وأديان باشند دو قسمت شوند قسمتى مشغول ترتيب أمور داخله ونصف ديگر در مقام تكميل أعمال وأفعال خارجية تا ممكن شود براي آنها زندگانى ازاد در نهايت راحتى وخوش‌بختانه بدون حرج ومشقّت وبلا كلفت وزحمت مثلا هرگاه فرض شود طهران داراى پانصد هزار نفر جمعيت است امكان ندارد براي تمام انها دخول در إدارات ووارد شدن در امر كسب وتجارات واشتغال بحرف وصناعات يا كارگرى در كارخانه‌جات بلكه نصف آنها بايد مشغول بأعمال مذكورة ونصف ديگر موجبات راحتى آنان را راجع به امورات داخله فرآهم آورند - پس امر دائر بين امرين است يا انتظامات داخليّه بايستى محوّل شده برجال وحضرات نسوان كشف حجاب نموده اشتغال بأعمال خارجيّه از قبيل سلطنت ووزارت ويا حكومت وتجارت وأمثال ذلك پيدا كرده يا بهمان نحوى كه از ابتداء خلقت عالم وبنى نوع آدم معمول بوده مردان مشغول بانتظامات أمور خارجيّه وزنها مسؤول ترتيبات أعمال داخليه وهرگاه عكس معمول تا بحال رفتار شود چنانچه مفروض معترض است ميخواهيم بدانيم چه مزيّتى در تجارت وصناعت وچه فضيلتى در زيادتى تمدّن وثروت مملكت صورت خواهد يافت - وهرگاه سؤال شود كدام يك از دو راه أحسن وأكمل وكدام يك از دو وجهه در نظر عقلاء أتم وأسهل است - جواب آنكه شكّى نيست در اينكه تفويض أعمال خارجيّه به مردان وتحويل دادن أعمال داخليّه به زنان ومحجّبه بودن بحجاب كما كان أحسن وأصلح است بسى ( 30 ) دليل عقلي . دليل أوّل : آنكه انتظام أمور داخله در بين عرب وعجم وغيرهما در جميع دورات سابقه بدست طائفهء نسوان بوده مگر نسبت ببعض بلاد كه محلّ اعتناء واعتماد نيست وفعلا هم باقي گذاردن زنان را در شغل خود كما كان أسهل بكله الزم وأكمل است زيرا كه ثابت شده در علم سياست كه هرگاه در مملكتي أمرى مرسوم ومروّج باشد وجمعى اراده كنند تغيير أو را ، ودستهء ديگر اظهار مخالفت كنند واقع شود نزاع وجدال در بين رجال آن مملكت پس واجب است براي رفع تشاجر -